زمان مراجعه : ۸:۳۰ صبح – ۸:۳۰ شب
  تلفن تماس : ۲۲۵۸۵۷۰۵ (۹۸۲۱+) - تلگرام : ۰۹۳۶۲۹۸۱۱۸۳

skin-care-acne-sufferers

مراقبت از پوست مبتلا به آکنه

روزنامه اعتماد

بحث مراقبت از پوست و حفظ بهداشت پوست مقوله ی مهمی است که با پیشرفت آگاهی بشر در مورد خطرات بالقوه ای که به طور روزمره ما و پوست ما را تهدید می کنند، بر اهمیت آن افزوده می شود. پوست بزرگترین و عمده ترین سد دفاعی انسان در مواجهه با محیط اطراف خود و عضو اصلی لامسه و برقراری ارتباط با محیط و درک حس گرما، سرما، ارتعاش، درد، خارش و لمس می باشد. علاوه بر آن رنگ و شکل ظاهری پوست هر فرد مشخصات منحصر به فردی به وی می دهد که او را در دنیا از سایرین متمایز می کند و به او هویت خاصی می‌بخشد که همیشه همراه او باقی می ماند. بیماری آکنه – یا به طور صحیحتر: آکنه ولگاریس- نوعی بیماری پوستی است که اصطلاحاً تحت عنوان “جوش غرور جوانی” شناخته می شود و در جوامع مختلف دنیا بین 80 تا 100% نوجوانان و جوانان را در سنین بین 12 تا 20 سال درگیر می سازد و حتی گاه اولین یا تنها علامت بلوغ و فرارسیدن دوره نوجوانی می باشد. این بیماری در اثر چهار عامل عمده ایجاد می شود: چربی بیش از حد پوست که خود تحت تأثیر افزایش هورمون های جنسی در سنین بلوغ است، بسته شدن دهانه های غدد ترشح کننده ی چربی سطح پوست یا غدد سباسه، التهاب غدد سباسه و بالاخره عفونت مجرای این غدد در اثر نوعی باکتری موسوم به پروپیونی باکتری آکنه. آکنه معمولاً ناحیه ی صورت و بیش از همه گونه ها، پیشانی و دور بینی را درگیر می سازد و ممکن است همراه درگیری قسمت بالای سینه، بالای بازوها، بین دو کتف، کمر یاگردن نیز باشد. این بیماری به اشکال بالینی متفاوتی می تواند تظاهر پیدا کند؛ گاهی فقط برجستگی هایی بر سطح پوست ظاهر می شوند که می توانند اندازه ای از سر سوزن گرفته تا چندین میلی متر داشته باشند و رنگ سفید یا سیاه داشته باشند. این برجستگی ها را در علم پزشکی “کمدون” می نامند و محتوای آنها همان چربی احتباس یافته سطح پوست است که به همراه قسمتی از لایه ی شاخی و ضخیم شده پوست (که به آن کراتین گفته می شود) این تجمعات را تکیل می دهند. اگر سطح این برجستگی ها ارتباط اندکی با فضای خارج ارتباط کوچکی داشته باشد، رنگ کمدون سیاه یامتمایل به سیاهی خواهد شد و به آنها جوش ها ی سرسیاه گفته می شود، ولی اگر این برجستگی ها ارتباطی با بیرون پیدا نکنند، رنگ آنها همچنان سفید باقی می ماند و اصطلاح جوش های سر سفید برای توصیف آنها به کار می رود. گاهی نیز التهاب و عفونت به این جوش ها یا کمدون ها افزوده می شوند و جوش های چرکی با ابعاد مختلف ظاهر می شوند که به این ضایعات پوستی آکنه التهابی اطلاق می شود. در برخی از موارد نیز مجموعه ی این عوامل چهارگانه دست به دست هم داده و ضایعات پوستی بزرگ، چرکی و کیستی به وجود می آورند که تحت عنوان آکنه کیستی شناخته می شوند و ظاهر ناخوشایند و ملتهبی بر روی صورت یا بدن ایجاد می کنند که در صورت عدم درمان مؤثر و به موقع ممکن است تا سالها و حتی تا چند دهه باقی بمانند و به معضلی از نظر زیبائی تبدیل شوند و یا با ایجاد “جوشگاه ها یا اسکارهایی” از بین بروند که درمان این جوشگاه ها نیز از دشواری ها و پیچیدگی های خاص خود برخوردار است . مطمئناً در کنار درمان های تخصصی و دقیقی که توسط پزشکان متخصص و صاحب تجربه برای کنترل این بیماری در مراحل مختلف باید انجام گردد، مراقبت ها و احتیاطات خاصی برای این نوع افراد وجود دارد که می توانند در کاستن میزان و شدت علائم بیماری و کمک به درمان سریع و مؤثر بیماری و کاستن احتمال به وجود آمدن جوشگاه ها نقش بسزائی داشته باشند. این بیماران قبل از هر چیز باید از ذات پوست و نوع بیماری خود آگاهی داشته و متوجه باشند که آکنه بیماری غدد سباسه یا چربی پوست است و کاستن چربی پوست نقش غیرقابل انکاری در کنترل و بهبود بیماریشان دارد. البته شایان ذکر است که گاهی نیز پوست بیمار از نوع مختلط است، به نحوی که پوست ناحیه ی پیشانی و پل بینی و گونه هایا بالای سینه و کمر بیمار چرب و نواحی خارجی صورت یا سایر نواحی بدن معمولی یا حتی خشک می باشد که مراقبت از پوست این افراد نیز به تدابیر خاصی نیاز دارد. یکی از عواملی که در کاستن چربی پوست نقش مهمی دارد، شستشوی منظم و مرتب پوست است. صابون ها و شستشودهنده های متنوع و فراوانی در بازار وجود دارند که گاه از نظر تبلیغاتی افراد را تحت تأثیر خود قرار داده و با ارائه ی تصویری از پوستی جوش دار که با چند بار شستشو با این محصولات به پوستی کاملاً صاف و روشن تبدیل شده است، افراد را به خریدن و استفاده از این محصولات ترغیب و تشویق می کنند؛ ولی واقعیت این است که از نظر علمی این فقط شستشوی مرتب و دقیق با آب است که می تواند چربی ها را کاهش دهد و گاهی محتویات خود این شستشو دهنده ها می تواند آکنه زا باشد. امروزه اکثر متخصصین ترکیبات گوگرد دار را به دلیل احتمال بالای بروز واکنش های حساسیتی در پوست، تجویز نمی کنند و از صابون ها یا پن ها (شستشو دهنده های فاقد PH قلیائی صابون های معمولی) حاوی تری کلرید کربن یا روغن درخت چای یا اسیدهای میوه که تحت عنوان AHA برای شستشوی جوش های کمدونی بیشتر استفاده می کنند. قابل ذکر است که تعداد دفعات استفاده از این شستشودهنده ها می بایست محدود باشد تا با کاهش بیش از حد چربی پوست خود به عاملی برای خشکی و اکزمای پوستی تبدیل نگردند. در اکثر موارد یک تا دو بار شستشو در روز برای تعدیل چربی سطح پوست کفایت می کند و به شستشوی بیش از آن نیازی نیست. بهتر است برای خشک کردن صورت و گردن از دستمال های کاغذی یا پارچه ای لطیف استفاده شده و با حرکات ضربه ای – و نه مالشی- صورت را خشک کرد. موضوع بعد اهمیت عدم دستکاری جوش ها و چلاندن یا ترکاندن آنهاست. وجود جوش های آکنه ای طبعاً موضوعی ناراحت کننده و مخل زیبائی فرد است، ولی نباید برای رهائی از دست این ضایعات پوستی به دستکاری کردن آنها پرداخت، چون ایجاد فشار بر جوشها آنها را به لایه های عمقی پوست فرستاده و التهاب بیشتری به وجود می آورد که باعث می شود در این ضایعات بهبود بسیار کندتری نسبت به جوش های دستکاری نشده ایجاد شود و پوست نیز تیره تر گردد. استفاده از لوازم آرایشی مختلف هم می تواند خود جزو علل مسبب بروز آکنه باشد. رژ گونه، رژ لب، سایه چشم و کرم پودر همگی به دلیل داشتن مواد معطر، نگهدارنده ها و افزودنی ها و حلال ها می توانند در ایجاد یا تشدید ضایعات آکنه ای دخالت داشته باشند و اصولاً نوعی آکنه به نام “آکنه کاسماتیکا” صرفاً در اثر مواد آرایشی بوجود می آید. در درمان آکنه از داروهای موضعی و خوراکی متفاوتی استفاده می شود. از داروهای موضعی می توان به آنتی بیوتیک های موضعی از قبیل محلول های کلیندامایسین یا اریترومایسین در پایه ی الکل به شکل محلول، ژل یا کرم اشاره کرد. پایه ی الکلی این داروها گذشته از این که خاصیت ضدعفونی و خشک کردن پوست را دارد، ولی در عین حال می تواند به علت خشک کردن بیش از حد در برخی افراد محرک باشد و به پوسته پوسته شدن یا اکزمائی شدن ناحیه ی تحت درمان منجر شود. به همین دلیل افراد مبتلا به آکنه باید به شکل منظم تحت نظر متخصص پوست بوده و برای درمان این عوارض از تمهیدات خاصی از قبیل تجویز مرطوب کننده های فاقد چربی یا کم و زیاد کردن تعداد دفعات مصرف دارو سود جست. از دیگر داروهائی که به شکل موضعی می توانند آکنه را کنترل و درمان کنند می توان به داروهای موضعی حاوی اسیدهای میوه (یا اصطلاحاً حاوی AHA)، مشتقات ویتامین A یا داروئی به نام بنزوئیل پراکساید اشاره کرد. این داروها نیز در کنار کنترل جوش های آکنه ای ممکن است باعث خشکی یا تحریک و پوسته پوسته شدن پوست ناحیه ی درمان شده گردند. تشخیص و درمان این عوارض نیز در حیطه ی تخصص پزشک متخصص پوست است. از داروهای خوراکی که در درمان آکنه کاربرد دارند، می توان به آنتی بیوتیک های خوراکی، داروهای تنظیم کننده هورمونی (بخصوص در زنان مبتلا به آکنه) و داروئی به نام ایزوترتینوئین که از مشتقات ویتامین A است و به شکل خوراکی به کار می رود، اشاره کرد. ایزوترتینوئین که تحت نام تجاری روآکوتان یا دکوتان یا آکوتان در بازار داروئی وجود دارد، داروئی قوی و مؤثر است که بر هر چهار عامل ایجاد کننده ی آکنه تأثیر می گذارد و در درمان حالات شدید و مقاوم به درمان آکنه بسیار مفید است ولی شدیداً پرعارضه بوده و تجویز آن منحصراً در حوزه ی تخصص پزشکان متخصص پوست و با رعایت کل احتیاطات و آزمایشات تخصصی می باشد. این دارو باعث بروز اختلالات شدید در جنین شده و مصرف آن در زمان بارداری اکیداً ممنوع بوده و می بایست تا مدت زمانی طولانی (گاه تا دو سال) بعد از قطع دارو از بارداری پیشگیری کرد و حتی اگر در این دوران بارداری ناخواسته صورت بگیرد ممکن است برای جلوگیر ی از ایجاد نقائص جنینی نیاز به سقط جنین وجود داشته باشد. از سوی دیگر این دارو شدیداً پوست و مخاط چشم و لب ها را خشک می کند و ممکن است فرد پوستی خشک و تحریک شده و خارش دار با لب هائی خشک و ترک خورده پیدا کند. همچنین احتمال ریزش موها در حین مصرف این دارو وجود دارد و عوارضی از قبیل بالا رفتن سطح چربی خون یا افزایش آنزیم های کبدی نیز محتمل هستند. ذکراین عوارض به معنای نفی یا انکار لزوم مصرف این دارو نیست و در موارد آکنه ی شدید، کیستی و بد شکل کننده یا مقاوم به سایر درمان ها می بایست تحت نظر پزشک متخصص پوست از این دارو استفاده شود و در عین حال باید بر این موضوع تأکید کرد که خوددرمانی یا تجویز دارو توسط سایر پزشکان مجاز نبوده و به علت عدم آگاهی از عوارض احتمالی و رویکرد درمانی مناسب با این حالات ممکن است به خطراتی جبران نشدنی منجر گردد. این افراد باید به شکل مرتب و مستمر از ضدآفتاب استفاده کنند، مرطوب کننده های مناسب بر سطح پوست خود بمالند، در صورت ایجاد خشکی قرنیه ی چشم باید از قطره ی چشمی اشک مصنوعی استفاده کنند، ترمیم کننده و مرطوب کننده ی اختصاصی بر لب های خود بمالند، از شوینده های فاقد مواد صابونی یا با PH غیرقلیائی برای شستشوی صورت و بدن خود استفاده کنند و از کشیدن کیسه و لیف زبر بر پوست بدن خود دوری کنند. همچنین این بیماران باید از مصرف هر نوع داروی دیگری در حین مصرف این دارو اکیداً خودداری کرده و در صورت نیاز به مصرف هر داروئی در ابتدا با پزشک متخصص پوست خود مشورت نموده و راهنمائی بگیرند.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *